เล่าเรื่องร้านกาแฟ (coffeehouse) ในยุค Enlightenment

เมื่อคราวมาถึงบรัสเซลส์ใหม่ ๆ พี่สาวได้มอบภารกิจตามหาแก้ว Starbucks แบบ limited edition จึงได้เดินตามหาในบรัสเซลส์และในสวิสเซอร์แลนด์ โดยในระหว่างภารกิจนี้ ทำให้หวนนึกถึงรายงานฉบับหนึ่งที่เขียนในชั้นเรียนวิชาประวัติศาสตร์วัฒนธรรมยุโรปสมัยเรียนอยู่ที่สาธารณรัฐเช็ก โดยได้เขียนเกี่ยวกับบทบาทของร้านกาแฟในอังกฤษในยุค Enlightenment ราวศตวรรษที่ 17-18

ร้านกาแฟแห่งแรกในอังกฤษปรากฏที่ออกซ์ฟอร์ดในปี 1650 ก่อนที่จะแพร่มาที่ลอนดอนในอีก 2 ปีต่อมา ในสมัยนั้น ร้านกาแฟไม่ใช่สถานที่อวด "ชีวิตดีย์" หรือเป็นสถานที่แสดงถึงสถานะทางสังคมหรือรสนิยมอย่างในปัจจุบัน แต่เป็นสถานที่ที่เรียกว่า "penny university" ซึ่งหมายความว่า เป็นสถานที่ที่ใครก็ได้ที่มีเงินเพียง 1 เพนนีมาซื้อกาแฟซักแก้วก็สามารถเข้ามานั่งในร้าน "เพื่อ" พูดคุยแลกเปลี่ยนทางวิชาการ วรรณกรรม การเมือง ศาสนา ข่าวสาร หรือในบางกรณีก็ทำหน้าที่เป็นตลาดหุ้นย่อม ๆ เลยก็มี ลูกค้าที่เข้ามามีหลายชนชั้น แต่เมื่อเข้ามาแล้วจะได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกันและพูดคุยได้โดยไม่มีอุปสรรคทางชนชั้นขวางกั้น (ซึ่งจุดนี้เป็นข้อสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้ร้านกาแฟของอังกฤษแตกต่างจาก salon ของฝรั่งเศสในยุคเดียวกัน หากมีโอกาสอาจได้นำมาเล่าต่างหาก)

กาแฟในสมัยนั้นยังไม่มีครีมหรือน้ำตาล และผสมน้ำเยอะจนจืดชืด รสชาติเหมือนน้ำบ่อดิน จึงเป็นหลักฐานหนึ่งที่นักประวัติศาสตร์ได้สันนิษฐานไว้ว่า ผู้คนที่มาร้านกาแฟไม่ได้มาเพื่อดื่มกาแฟจริงๆ แต่มาเพราะบรรยากาศของร้านกาแฟที่เอื้ออำนวยต่อการโต้เถียงอภิปรายความรู้ด้านต่างๆ และเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารกันเสียมากกว่า

ร้านกาแฟได้กลายเป็นวิถีชีวิตประจำวันของคนอังกฤษ ลูกค้าเข้าร้านออกร้านเพื่อหาข้อมูลโดยเฉพาะจากหนังสือพิมพ์ ซึ่งกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ร้านกาแฟจะขาดไม่ได้ถึงขนาดที่ว่า หากบอกเลิกรับฉบับหนึ่งไปแล้ว ก็อาจเสียลูกค้าขาประจำไปเลยก็ได้ เพราะลูกค้าที่มาหวังว่าจะได้อ่านฉบับของสำนักพิมพ์ที่เคยอ่านประจำ

และด้วยความที่ลูกค้ามีเสรีภาพในการแสดงออก ร้านกาแฟจึงกลายเป็นแหล่งรวมข่าวลือทางการเมืองต่างๆ มีข่าวรั่วไหลจากรัฐสภามายังร้านกาแฟแม้กระทั่วความลับเกี่ยวกับสงครามกับดัทช์ หัวข้อทางศาสนาถูกอภิปรายล้อเลียนอย่างสนุกสนานราวเป็นเรื่องตลก จนเป็นเหตุให้พระเจ้า Charles II เริ่มออกมาทำสงครามกับร้านกาแฟอย่างจริงจัง....

โปรดติดตามตอนต่อไป...
--------
ใครสนใจการเรียน การทำงาน และการท่องเที่ยวแนว hidden gems ในยุโรป ก็ขอเชิญไปเยี่ยมชมหรือพูดคุยกันได้ที่เฟสบุ๊คแฟนเพจครับ https://www.facebook.com/IRememberEurope/
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่